Co można znaleźć w lesie 2?

Dziś chciałbym nawiązać do mojego ostatniego wpisu dotyczącego zrzutów. Ze względu na to, że temat jest bardzo rozległy podzieliłem go na dwie części.

P1140114
Tegoroczne zrzuty czternastaka, nadleśnictwo Kedzierzyn, fot. autor.

Ostatnio pisałem trochę o zmianach we wzroście poroża (na przykładzie jelenia), które zachodzą w ciągu jego życia. W tym wpisie opiszę krótko budowę poroża jelenia (budowa jest różna u różnych jeleniowatych). Nie będę się zagłębiał w budowę wewnętrzną. Na początku muszę zastrzec, że budowa poroża opisana przeze mnie to tylko ogólny schemat. U jeleni bardzo często występują różne anomalie i jest to zupełnie normalne.

Wyrostki (odnogi) na porożu jelenia (tyce) mają swoje specjalne nazwy. U samego dołu występuje odnoga oczna (oczniak), wyżej nadoczna (nadoczniak) – tej często nie ma, zazwyczaj jest ona krótsza niż odnogi znajdujące się wyżej i niżej. Powyżej znajduje się opierak (zwany też odnogą środkową), jeszcze wyżej zależnie od budowy mamy pojedynczy grot, widlicę (gdy jest rozdwojona) lub koronę (odnogi korony) gdy mamy minimum trzy odnogi (często o wiele więcej). Niekiedy pomiędzy opierakiem i koroną występuje rozdwojona odnoga w kształcie litery Y zwana odnogą wilczą (często u byków w Karpatach). Jeśli odnogi korony łączą się bardzo szerokimi i płaskimi zrostami to mówimy o tzw. staśmieniach.

P1140120
Porównanie wielkości zrzutów jelenia (ten sam gatunek), fot. autor.

Na fotografii przedstwiającej porównanie wielkości zrzutów tylko środkowy ma odnogę nadoczną. Pierwszy od prawej ma u góry widlicę, drugi i trzeci mają korony (składającą się z trzech i czterech odnóg). U największego w koronie występują słabe staśmienia.

P1140117
Róża u nasady tyki, fot. autor.

U nasady poroża występuje (od drugiego poroża) pierścień wyrostków zwany różą.

P1140116
Pieczęć, nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Biała część od spodu tyki (ta która styka się z kością, póki jest na głowie jelenia) zwana jest pieczęcią.

Niekiedy zdarza się, że pieczęć jest zakrwawiona (prawdopodobnie, gdy zrzucenie następuje trochę wcześniej, w okresie gdy powstaje już linia demarkacyjna oddzielająca tykę od kości, czyli możdżeni, ale byk np. o coś uderzy).

P1140119
Resztki krwi na tegorocznej tyce, nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Małe drobne wyrostki znajdujące się na porożu są nazywane perłami. Uważa się, że im gęstsze uperlenie tym ładniejsze poroże. Szczególnie gęsto bywa uperlone poroże (parostki) sarny.

Jeśli chodzi o to, która tyka jest prawa, a która lewa to opisujemy strony z perspektywy jelenia, a nie patrzącego na niego człowieka.

Na koniec chciałbym jescze wspomnieć, że poroże to nie rogi (choć tak najczęściej bywa nazywane). Rogi mają zwierzęta pustorogie (np. żóbr, bizon, krowa, bawół, owca, muflon, kozica górska czy koza). Rogiem jest tylko ta osłonka na kości u pustorogich (zbudowana z keratyny). To z rogów pili trunki np. wikingowie (rogi są w środku puste). Rogi rosną całe życie i nie są zrzucane. Natomiast jeleniowate noszą poroże (zbudowane ze skostniałej tkanki łącznej), które zazwyczaj jest raz do roku zrzucane, po czym w jego miejsce wyrasta nowe.

Mam nadzieję, że trochę udało mi się przybliżyć temat poroża jelenia. 🙂

Darz bór

Reklamy

2 myśli w temacie “Co można znaleźć w lesie 2?”

    1. Dziękuję, to bardzo cieszy gdy kogoś zainteresuje to co piszę. W temacie poroży w najbliższym czasie nie planuję wpisów, gdyż główna część tematu została wyczerpana, a nie chciałbym się wdawać nadmiernie w szczegóły. Ale w temacie przyrody planuję kolejne wpisy…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s