Obcy – prawie jak swój

Dziś chciałbym opisać kolejny gatunek pospolitego w naszym kraju drzewa (lub krzewu). Mam na myśli czeremchę amerykańską (Prunus serotina) zwaną też czeremchą późną (kwitnie po rodzimej). Czeremcha należy do rodziny różowatych (Rosaceae). Jest gatunkiem obcym pochodzącym z Ameryki Północnej. Do Europy została sprowadzona już w XVII w. W XIX i XX wieku została wprowadzona do lasów jako gatunek biocenotyczny (poprawiający właściwości biocenozy). Niestety właściwości te okazały się niewielkie, natomiast siła ekspansji bardzo duża. Obecnie jest uważana za „leśny chwast” i zwalczana. W Polsce występuje zazwyczaj jako krzew lub małe drzewo (dorasta do ok. 20 m wysokości w ojczyźnie do ok. 30 m najwyższa 39 m). Im żyźniejsze siedlisko tym większe osiąga rozmiary. W Ameryce jest bardzo ceniona ze względu na piękne drewno. U nas wykorzystywana prawie wyłącznie na opał.

P1140350
Czeremcha amerykańska widok na całe drzewo w okresie kwitnienia. Nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Liście czeremchy są skrętoległe, owalne zaostrzone na końcu. Spód liścia jest jaśniejszy. Od góry liść błyszczący skórzasty, brzeg karbowano-piłkowany.

P1140346
Liść czeremchy z karbowano-piłkowanym brzegiem. Nadleśnictwo Kędzierzy, fot. autor.

Czeremcha kwitnie w maju. Często bardzo obficie. Jest gatunkiem nektarodajnym. Kwiaty opadają bardzo szybko. Po zapyleniu zawiązują się owoce. Owoce są częściowo przenoszone przez zwierzęta (głównie ptaki) tzw. zoochoria.

P1140360
Obficie kwitnąca czeremcha. Nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Owoce czeremchy są jadalne, ale liście, kora i pędy są trujące. Więdnące liście, ze względu na ilość glikozydów cyjanogennych (podczas trawienia rozkładają się na kwas cyjanowodorowy) mogą powodować śmiertelne zatrucia nawet zwierząt.

P1140351
Spękana korowina czeremchy. Nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Jest wykorzystywana jako roślina lecznicza (leczenie przeziębień, kaszlu, zapalenia oskrzeli i astmy) i ozdobna. Ze względu na obfite kwitnienie bardziej ceniona jest przez pszczelarzy niż czeremcha rodzima.

P1140352
Niespękana korowina młodej czeremchy. Nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Z ciekawostek można dodać, że czeremcha jest u nas rośliną żywicielską Pazia żeglarza (Iphiclides podalirius) prawnie chronionego i rzadkiego motyla, który dzięki jej pospolitemu występowaniu rozszerzył swój areał bytowania.

P1140354
Kwiatostan czeremchy. Nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

W Polsce czeremcha występuje pospolicie. Na słabszych piaszczystych glebach wyrasta zazwyczaj do formy krzewu na żyźniejszych małego drzewa. W leśnictwie jest uważana za „chwast”. Ze względu na jej masowe występowanie i dużą ekspansywność powoduje duże trudności z odnowieniem lasu na powierzchniach zrębowych. Odnowienie naturalne jest praktycznie niemożliwe (silnie zacienia inne rośliny). Występując w podszycie pod drzewostanem potrafi rosnąć w zagęszczeniu utrudniającym nawet chodzenie.

P1140348
Krzewiasta forma młodej czeremchy. W tle widoczne pnie starszych okazów (cienkie ciemne) rosnących pod okapem sosen (grube jaśniejsze pnie). Nadleśnictwo Kędzierzyn, fot. autor.

Darz bór

 

Reklamy

Jeden komentarz na temat “Obcy – prawie jak swój”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s